Zeeuwse dorpelingen kopen hun dorpshuis zelf, Trouw, 30 januari 2016

Wat doe je als de laatste ontmoetingsplek in je dorp dreigt te verdwijnen? Voor de inwoners van het Zeeuwse Noordwelle was het meteen duidelijk, toen zij hoorden dat de woningcorporatie na 2016 geen geld meer in hun dorpshuis steekt. Vanaf deze zomer zijn zij zelf eigenaar van het gebouw.

De ‘huiskamer’ van het dorp, noemt Ed Heye ‘zijn’ dorpshuis. Hij is voorzitter van de dorpsgemeenschap en vanaf deze zomer officieel eigenaar. “Dit dorp is een verhaal apart. Dat ontdekte ik meteen toen ik hier 22 jaar geleden kwam wonen. We zijn hecht met z’n allen, dan heb je zo’n plek echt nodig.

Geen café of school meer
Naast de kerk is het dorpshuis nog de enige openbare ruimte waar we elkaar kunnen ontmoeten. Er is hier geen café, de basisschool is dicht. We doen hier alles, van dorpsfeesten tot begrafenissen en de maandelijkse frietavond. En altijd zit het afgeladen vol.” Een dorpshuis is belangrijk in een dorp dat maar 360 inwoners telt, vindt Heye. “Als iemand hulp nodig heeft, of ziek is, dan komen we hier samen om te kijken wat we kunnen doen. Vorig jaar werd een van de bewoners ziek, een paar man hield zijn boerderij toen draaiende.”

In veel Zeeuwse gemeenten valt het tot nu toe mee met de krimp, maar op Schouwen-Duiveland, waar Noordwelle ligt, merken ze er duidelijk iets van. Zo sloten de afgelopen jaren verschillende basisscholen hun deuren. En ook het voortbestaan van buurt- en dorpshuizen is onzeker. De woningcorporatie die eigenaar is van de panden, gaat namelijk bezuinigen.

Iedereen komt er
“Toen we dat in 2013 hoorden, wisten we wat ons te doen stond: ons dorpshuis mocht in geen geval verdwijnen, ook niet als dat ons tijd en geld zou kosten”, vertelt Heye. Het was niet moeilijk om andere inwoners daarvan te overtuigen. Bijna iedereen komt regelmatig in het dorpshuis, zo’n veertig inwoners zijn er vrijwilliger. “We deden alles al zelf, eigenlijk. Het heeft er vast mee te maken dat een aantal van ons op een leeftijd is dat het kan, maar veel vrijwilligers hebben gewoon een fulltime baan. Die staan hier achter de bar omdat ze het leuk vinden.”

Samen met de woningcorporatie en de gemeente maakten de dorpsbewoners een plan. Als ‘afscheidscadeautje’ stak de corporatie in 2014 anderhalve ton in een grote verbouwing. De inwoners investeerden zelf zo’n 70.000 euro in kapitaal en uren. Het flink verouderde pand kreeg een nieuw dak, driedubbel glas, een cv en zonnepanelen. Want een energie-neutraal pand is een stuk goedkoper in beheer. “Het afgelopen jaar zijn de energiekosten met 10.000 euro omlaag gegaan en dat wordt alleen maar meer”, vermoedt inwoner Koos van Doorn. “Als iets echt van jezelf is, let je er nog beter op.”

Uniek project
Voor het symbolische bedrag van één euro neemt de dorpsgemeenschap het pand over, de grond blijft wel van woningcorporatie Zeeuwland. Daarvoor gaan de inwoners ruim 3000 euro per jaar betalen. De gemeente legt de eerste jaren wat geld bij. Voor de dorpsgemeenschap een mooie manier om een potje te maken, want uiteindelijk willen ze het echt alleen doen. “Dan kunnen we eindelijk ons eigen plan trekken, ons eigen bedrijfje runnen.”

Andere gemeenten reageren positief op wat er in Noordwelle gebeurt. Ook in het Zeeuws-Vlaamse Terneuzen dreigen welzijnsaccommodaties te sluiten. De gemeente ziet graag dat inwoners zelf met ideeën komen om hun voorzieningen in stand te houden. Tineke Lupi van Platform 31, dat onderzoek doet in krimpregio’s, ziet dit soort initiatieven in meer Nederlandse gemeenten, maar de manier waarop Noordwelle het aanpakt is volgens haar uniek. “De inwoners, de woningcorporatie en de gemeente werken hier samen om het dorpshuis te redden. Doordat het pand nu bijna energieneutraal is, zijn de kosten superlaag. Het is daarmee een stuk reëler dat de inwoners het uiteindelijk volhouden zonder hoge subsidies.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *