Renesse wil feestvierders inruilen voor wandelaars, Trouw de Verdieping, 6 juli 2016

In de gelijknamige jongerenfilm, vanaf morgen in de bioscoop, is Renesse nog het domein van feestende pubers. De badplaats aast inmiddels op gezinnen en wandelaars. Maar hoe krijg je dat voor elkaar?

Metershoge muren van bierkratten, met schuttingtaal bekladde verkeersborden, nachtelijke escapades in een koepeltent: zomaar een paar beelden uit de jongerenfilm ‘Renesse’. Vier tieners bezoeken daarin de badplaats in de Zeeuwse gemeente Schouwen-Duiveland voor de vakantie van hun leven. Onder pubers was Renesse een begrip.

Inderdaad: wás, zegt de burgemeester van Schouwen-Duiveland, Gerard Rabelink. Hij noemt de film gekscherend een historische documentaire. Maar het is nog niet eens zo lang geleden dat Renesse in de zomermaanden werd overspoeld door jongeren. Van de jaren tachtig tot de eerste jaren van tweeduizend ademde de badplaats, die in de winter slechts 1.400 inwoners telt, vooral alcohol.

Rabelink herinnert zich 2009 nog goed. Tijdens het Pinksterweekend bracht hij een eerste bezoek aan Renesse. Een totaal ander dorp dan het Limburgse Maasbree, waar hij daarvoor burgemeester was. Hij wist niet wat hij zag: drommen mensen die liters bier achterover sloegen, gewoon op straat. Podia in het openbaar gebied, neergezet zonder vergunning of afspraken over veiligheid of geluidsoverlast. Daar wilde hij niet verantwoordelijk voor zijn. Het feestweekend ligt sindsdien aan banden, alcohol wordt niet meer geschonken buiten de terrasgrenzen. In de jaren daarna werd het rustiger op straat.

Spanje en Kroatië
Waar zijn de jongeren gebleven? Waarom zijn ze niet meer te vinden in dat bruisende dorpje aan zee? Een groot deel gaat inmiddels op vakantie naar een kustplaats in Spanje of Kroatië. Net zo duur als een vakantie in eigen land en gegarandeerd beter weer. En in 2014, toen de nieuwe alcoholwet werd ingevoerd, raakte Renesse ook de tieners kwijt die van hun ouders nog niet naar het buitenland mogen. Van het tiental bars en discotheken dat Renesse ooit telde, doet minder dan de helft nog goede zaken. Er is nog één jongerencamping open.

Dat is een geruststelling voor veel inwoners, maar een uitdaging voor ondernemers. De plaatselijke economie moet draaiende blijven. Renesse leunt net als de rest van Schouwen-Duiveland, zwaar op toerisme. Recron, de branchevereniging voor recreatieondernemers, heeft er 62 leden. Daarnaast zijn er 110 minicampings, waarvan zeventig stuks in en rond Renesse. In de badplaats zijn een tiental hotels en in het vakantieseizoen komen er zo’n 75.000 toeristen op bezoek. De gasten van vroeger hadden niet veel meer nodig dan een biertje, wat snackbarvoer en een waterdichte tent, maar zo makkelijk is het niet meer.

Om een nieuwe groep toeristen – vooral gezinnen en ouderen – te trekken, moet het dorp veranderen. Dat ziet de gemeente ook. Daarom stelde zij in samenspraak met de dorpsraad en de ondernemersvereniging een masterplan op dat Renesse de komende jaren naar een hoger niveau moet tillen. Om Renesse te transformeren tot ‘een badplaats waar iedereen zich thuis voelt’, is zes miljoen vrij gemaakt.

Het dorp gaat de komende jaren op de schop. Wegen worden opnieuw aangelegd, er komt een betere verbinding met het strand. Daarnaast wordt het centrum deels autoluw gemaakt. Enge achterafpaadjes en besmeurde lantaarnpalen verdwijnen. Nieuwe doelgroepen worden aangeboord. Het evenement Fjoertoer is een goed voorbeeld: een wandeltocht door de natuur, waar zo’n 6.500 mensen aan meedoen.

De gemeente ziet zichzelf voornamelijk als regisseur van deze transformatie, vertelt projectleider Ricardo de Winter: ze stelde het masterplan op, maakt financiële middelen vrij en probeert zo soepel mogelijk te zijn bij het wijzigen van bestemmingsplannen en het verlenen van vergunningen. Het is de bedoeling dat ondernemers daardoor gemotiveerd raken om zelf ook te investeren. Dat is niet eenvoudig, maar door fors te investeren in de openbare ruimte, positief mee te denken met de plannen van die ondernemers én hen te betrekken in gemeentelijke projecten, hoopt de gemeente iets in gang te zetten.

Voorzitter van de ondernemersvereniging en inwoner van de badplaats Anton Geert Krijnse Locker kan zich goed vinden in die visie. Hij zag zijn dorp veranderen in de loop der jaren. Hij herinnert zich nog de gemeentelijke herindeling in 1997, waarbij Renesse werd aangepakt.

“Omdat jongeren in het zomerseizoen zoveel sloopten, werd het dorp hufterproef gemaakt, alles van steen, nog nauwelijks groen. Totaal niet gezellig. Maar dat was ook niet nodig. De mensen kwamen toch wel. We realiseren ons dat we zelf ook moeite moeten doen om het dorp positief op de kaart te zetten.”

Wie als ondernemer wil overleven moet meegaan met de tijd, zegt Krijnse Locker. “Een grote discotheek wordt volgend jaar een pizzeria en wat twee jaar geleden nog een rockcafé was, is nu een hippe wijnbar.” Hij heeft nog niet veel bedrijven zien omvallen. “De meesten zetten hun schouders eronder, bedenken een nieuw concept.”

Alcoholwet
Ondernemer Bill Roovers nam begin 2014 een club in het centrum over, tegelijkertijd met de verandering in de alcoholwet. Hij keek het een zomer aan, maar al snel had hij door dat het concept niet meer werkte. De zestien- en zeventienjarigen waar Renesse tot dan toe sterk op leunde, lieten het grotendeels afweten. Inmiddels is de club een restaurant. Op wat niet zo lang geleden een dansvloer was, staan nu tafels klaar voor het diner. Op het terras worden cocktails en speciaalbieren geserveerd. Meters bier zijn niet meer aan de orde.

“Het publiek is veranderd”, ziet Roovers die jarenlang als barman in de badplaats werkte. “Vroeger zag je voornamelijk jonge mensen. Die gingen zeven dagen achter elkaar op stap en kochten hun eten zo goedkoop mogelijk in de supermarkt.” Hij moet nu meer moeite doen voor zijn gasten, er wordt geen genoegen meer genomen met een frietje en een frikadel speciaal. Maar deze nieuwe gasten nemen dan ook meer geld mee.

Recreatieondernemers doen ook mee aan die kwaliteitsslag. De eigenaar van een van de grootste jongerencampings werd uitgekocht door de gemeente. Zijn voormalige terrein is nu natuurgebied.

Volgens voorzitter van Recron Schouwen-Duiveland Ed Troost zijn de recreatiebedrijven er inmiddels wel van doordrongen dat dergelijke innovaties nodig zijn. De drie grootste hotels van het dorp zijn onlangs verbouwd of worden op dit moment onder handen genomen, een voormalig bouwbedrijf werd omgetoverd tot ‘fietshotel’. Hij verwijst ook naar een grote camping die een paar jaar geleden een binnenzwembad bouwde, een mooi voorbeeld: “Daar zijn nu meer overnachtingen. Toeristen komen nu ook buiten de zomermaanden.” Frans Prins, vertegenwoordiger van de dorpsraad, is blij dat hij zijn woonplaats niet meer hoeft te vergelijken met Salou zoals hij dat zelf noemt. “Twaalf jaar geleden zat ik ’s nachts regelmatig rechtop in bed, verbaasd over wat er nu weer schreeuwend door de straat banjerde. Dat is niet meer.” Prins ziet de toekomst van zijn dorp positief tegemoet. Als een dorp aantrekkelijk en vooral leefbaar is, is de kans immers aanwezig dat meer mensen zich er vestigen. Daar is ook toerisme voor nodig, want dat creëert banen.

Maar zijn jongeren dan helemaal niet meer welkom? Burgemeester Rabelink benadrukt dat iedereen welkom is in Renesse, als je je maar gedraagt. Over de jongeren van toen heeft hij ook nog wel wat te melden. De katers van weleer hebben namelijk niet voorkomen dat Renesse fijne herinneringen oproept: “Wie hier in zijn tienerjaren op vakantie kwam, besluit vaak nog eens terug te komen met het gezin.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *